Terapia ręki – wsparcie rozwoju grafomotoryki
Czym jest terapia ręki?
Terapia ręki to specjalistyczna forma terapii wspierająca rozwój sprawności manualnej, grafomotorycznej oraz koordynacji wzrokowo-ruchowej dziecka. Obejmuje pracę nad siłą, precyzją i płynnością ruchów dłoni oraz palców, a także nad prawidłowym napięciem mięśniowym i stabilizacją całego ciała.
Sprawna ręka jest podstawą wielu codziennych aktywności – od samoobsługi, przez zabawę, aż po naukę pisania. Trudności w tym obszarze często wpływają na tempo pracy dziecka, jego motywację oraz poczucie pewności siebie.
Dla kogo jest terapia ręki?
Terapia ręki przeznaczona jest dla dzieci, u których obserwuje się m.in.:
- trudności grafomotoryczne (nieczytelne pismo, wolne tempo pisania),
- szybkie męczenie się ręki podczas rysowania lub pisania,
- obniżoną sprawność manualną i precyzję ruchów,
- nieprawidłowy chwyt narzędzia pisarskiego,
- trudności w wycinaniu, rysowaniu, lepieniu, zapinaniu guzików,
- problemy z koordynacją wzrokowo-ruchową,
- obniżone lub podwyższone napięcie mięśniowe w obrębie kończyn górnych,
- niechęć do aktywności manualnych i grafomotorycznych.
Terapia ręki jest często zalecana dzieciom w wieku przedszkolnym i szkolnym, a także dzieciom z opóźnionym rozwojem psychoruchowym, trudnościami szkolnymi, ADHD czy zaburzeniami integracji sensorycznej.
Kiedy warto zgłosić dziecko na terapię ręki?
Warto rozważyć terapię ręki, gdy:
- dziecko unika rysowania i pisania,
- prace plastyczne są mało precyzyjne lub niedostosowane do wieku,
- pismo dziecka jest mało czytelne lub bardzo wolne,
- dziecko skarży się na ból lub zmęczenie ręki,
- trudności manualne wpływają na funkcjonowanie dziecka w przedszkolu lub szkole.
Wczesne wsparcie pozwala zapobiec narastaniu trudności szkolnych i wtórnemu spadkowi motywacji dziecka.
Jak wygląda diagnoza w terapii ręki?
Diagnoza w terapii ręki pozwala określić przyczyny trudności oraz zaplanować odpowiednie oddziaływania terapeutyczne. Obejmuje:
Wywiad z rodzicem lub opiekunem
Rozmowę dotyczącą rozwoju dziecka, jego funkcjonowania w domu i w placówce edukacyjnej oraz zgłaszanych trudności.
Zadania ruchowe i manualne
Ocena sprawności mięśni posturalnych, obręczy barkowej oraz dłoni i palców, koordynacji wzrokowo-ruchowej, napięcia mięśniowego oraz sposobu wykonywania czynności grafomotorycznych.
Ocenę chwytu, ruchomości w stawach i postawy
Analiza sposobu trzymania narzędzia pisarskiego, pozycji ciała oraz stabilizacji obręczy barkowej i tułowia.
Podsumowanie i zalecenia
Rodzice otrzymują informacje o wynikach diagnozy oraz indywidualne zalecenia do terapii i ćwiczeń wspierających rozwój dziecka.
Jak wyglądają zajęcia terapii ręki?
Zajęcia terapii ręki prowadzone są indywidualnie i mają formę atrakcyjnych dla dziecka aktywności. Terapia opiera się na zabawie, a ćwiczenia są stopniowane pod względem trudności.
W trakcie zajęć terapeuta pracuje m.in. nad:
- wzmacnianiem mięśni dłoni i palców,
- poprawą precyzji i płynności ruchów,
- stabilizacją obręczy barkowej i postawy ciała,
- koordynacją wzrokowo-ruchową,
- przygotowaniem ręki do nauki pisania lub usprawnianiem pisma.
Zajęcia trwają50 minut i odbywają się 1 raz w tygodniu lub częściej – w zależności od potrzeb dziecka.
Ile trwa terapia ręki?
Czas trwania terapii ręki jest indywidualny i zależy od:
- rodzaju i nasilenia trudności,
- wieku dziecka,
- systematyczności zajęć,
- współpracy z rodzicami oraz wykonywania ćwiczeń w domu.
Najczęściej terapia ręki trwa od kilku miesięcy do około 1 roku. Postępy dziecka są regularnie monitorowane, a cele terapii modyfikowane w zależności od potrzeb rozwojowych.